Оё витамини B3 метавонад биноиро аз глаукома муҳофизат кунад?

Глаукома яке аз сабабҳои асосии кӯрии барнагарданда дар саросари ҷаҳон аст. Дар тӯли солҳои зиёд, ягона усули исботшудаи табобат паст кардани фишори дохиличашмӣ буд — бо ёрии қатраҳо, лазер ё ҷарроҳӣ. Аммо агар як витамини оддӣ тавонад муҳофизати иловагии ҳуҷайраҳои нозуки асабии чашми шуморо таъмин кунад, чӣ? Таҳқиқоти нави клиникӣ, ки дар *British Journal of Ophthalmology* нашр шудааст, нишон медиҳад, ки **никотинамид — як шакли витамини B3** — метавонад фаъолияти шабакаи чашмро дар одамоне, ки глаукомаи фишори муқаррарӣ доранд, беҳтар кунад. ## Таҳқиқот чӣ нишон дод Муҳаққиқони Кореяи Ҷанубӣ 53 беморро бо глаукомаи фишори муқаррарӣ ба таҳқиқоти клиникии батартибсозишуда ҷалб карданд. Ҳар як бемор дар давоми 12 ҳафта ё никотинамид ё плацебо қабул кард ва сипас ба дигар табобат гузашт. Миқдори доза аз **1 грамм дар рӯз дар давоми шаш ҳафта** оғоз шуда, сипас то **2 грамм дар рӯз барои шаш ҳафтаи дигар** зиёд карда шуд. Натиҷаҳо далгармкунанда буданд: - Дар беморони никотинамид қабулкарда **беҳтаршавии назарраси фаъолияти ҳуҷайраҳои асабии шабакаи чашм** мушоҳида шуд, ки бо ёрии электроретинография чен карда шуд - Беҳтаршавӣ дар ду нишондиҳандаи муҳим (амплитудаҳои PhNR ва B-мавҷ) сабт шуд, ки кори ҳуҷайраҳои ганглионии шабакаи чашмро инъикос мекунанд — ҳамон ҳуҷайраҳое, ки аз глаукома осеб мебинанд - Қариб **29% беморон** дар гурӯҳи никотинамид беҳтаршавии маънидор нишон доданд, дар муқоиса бо 19% дар гурӯҳи плацебо ## Чаро никотинамид? Никотинамид (инчунин бо номи ниацинамид маълум) як шакли витамини B3 аст, ки дар бисёр маҳсулот мавҷуд аст: гӯшт, моҳӣ, лӯбиё ва ғизоҳои ғанишуда. Он нақши муҳим дар **истеҳсоли энергияи ҳуҷайравӣ** мебозад — ба ҳуҷайраҳо кӯмак мекунад, ки сӯзишворие тавлид кунанд, ки барои зинда мондан ва кори муқаррарӣ зарур аст. Дар глаукома, ҳуҷайраҳои ганглионии шабакаи чашм тадриҷан қобилияти истеҳсоли самараноки энергияро гум мекунанд. Олимон боваранд, ки баланд бардоштани сатҳи NAD+ (молекулае, ки никотинамид ба истеҳсоли он кӯмак мекунад) метавонад ба ин ҳуҷайраҳои заифшуда дастгирии энергетикӣ барои зиндагии дарозтар диҳад. Таҳқиқоти пештараи лабораторӣ дар мушҳо нишон дод, ки никотинамид осеби глаукомаро дар **93% чашмҳо** бо дозаҳои баланд пешгирӣ кард — натиҷаи аҷоибе, ки боиси гузаронидани таҳқиқоти клиникӣ дар одамон шуд. ## Мутахассисон чӣ мегӯянд **Академияи Америкоии Офтальмология** ва **Ҷамъияти Америкоии Глаукома** баёнияи муштарак дар бораи никотинамид бароварданд: - Никотинамид **натиҷаҳои ибтидоии далгармкунанда** нишон медиҳад, аммо **ҳанӯз тасдиқ нашудааст** ҳамчун воситаи табобати глаукома - Ҳангоми қабул дар дозаҳои камтар аз 3 грамм дар рӯз, беморон бояд бо табиби худ ҳамкорӣ кунанд ва **санҷишҳои давраии фаъолияти ҷигарро** гузаранд - Дозаҳои 3 грамм ва зиёдтар дар рӯз берун аз таҳқиқоти клиникӣ **тавсия намешаванд** - Беморон **ҳаргиз набояд никотинамидро бо ниацин иваз кунанд** (шакли дигари витамини B3), зеро ниацин хавфи маълуми заҳролудии ҷигар дорад - Дар бораи ҳар гуна таъсироти ҷонибӣ фавран ба табиб хабар додан лозим аст ## Маҳдудиятҳои муҳим Бо вуҷуди натиҷаҳои далгармкунанда, огоҳиҳои муҳим ҳастанд: - **Таҳқиқот нисбатан хурд** (53 бемор) ва кӯтоҳ (12 ҳафта барои ҳар марҳалаи табобат) буд - **Санҷишҳои майдони дид беҳтаршавӣ нишон надоданд** дар ин муддат — глаукома оҳиста пешрафт мекунад, бинобар ин таҳқиқоти дарозмуддаттар лозим аст - Дар тамоми таҳқиқотҳои никотинамид **ду ҳолати осеби ҷигар** сабт шуд, бинобар ин назорати тиббӣ ҳатмӣ аст - Ин **ивазкунандаи табобати ҳозираи глаукома нест** — идоракунии фишори чашм асоси табобат боқӣ мемонад ## Ин барои беморони Душанбе чӣ маъно дорад Глаукома бисёр одамонро дар Тоҷикистон таъсир мерасонад ва дастрасӣ ба усулҳои нави табобат муҳим аст. Гарчанде ки иловаҳои никотинамид дастрасанд, **лутфан бидуни маслиҳати офтальмолог истифодаи онҳоро оғоз накунед**. Таҳқиқот далгармкунандаанд, аммо мо ҳанӯз дар марҳалаи ибтидоӣ ҳастем. Он чизе ки шумо ҳозир карда метавонед: - **Муоинаҳои мунтазами чашмро давом диҳед** — ташхиси барвақтӣ ҳанӯз воситаи қавитарин бар зидди глаукома аст - **Қатраҳои таҷвизшударо мунтазам истифода баред** — назорати фишор зарур боқӣ мемонад - **Аз табиби худ пурсед**, ки оё никотинамид барои вазъияти шумо мувофиқ аст - **Ғизои мутавозин хӯред**, аз ҷумла маҳсулоти бой аз витаминҳои гурӯҳи B, сабзавоти баргдор ва кислотаҳои омега-3 барои дастгирии саломатии чашм --- *Агар шумо дар бораи глаукома саволе доред ё мехоҳед таҳқиқоти навтаринро дар соҳаи нейропротексия муҳокима кунед, мо омодаем кӯмак кунем. Телефон: [+992 108 11 80 80](tel:+992108118080).*